Dental Protezler

Dental Protezler

Dental protezler sabit protez ve hareketli protez olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Sabit Protezler

Lamina Porselen (Laminate Veneer)

Lamina porselenler yaprak porselen olarak da adlandırılan restorasyonlardır. Çoğunlukla porselen materyalden bazen de estetik özellikleri iyileştirilmiş zirkonyum materyalden üretilebilmektedir. Lamina porselen restorasyonları estetik amaçla uygulamaktayız. Gülüş tasarımı planladığımız hastalarda hastanın gülme hattında görünen dişlerin dışarı bakan yüzeylerini kaplayacak şekilde yaprak formunda incecik porselenler hazırlanmaktadır. Lamina restorasyonlar her hastaya uygulanamamaktadır. Klinik muayenede dişlerin form ve renk bozuklukları, estetik gereksinimleri detaylı olarak incelenmelidir. İleri düzeyde çapraşıklıklar, aşırı renklenmiş dişler, diş eksiklikleri lamina restorasyonlarla düzeltilememektedir. Klinik muayene sırasında aşırı fonksiyon dışı alışkanlıklara sahip hastalarda yani ileri diş sıkma veya kapanış bozukluğu bulunan hastalarda lamina restorasyonların uygulanması uygun olmayabilmektedir. Böyle durumlarda gülüş estetiği sağlayabilmek için ortodontik bir tedavi uygulanması veya farklı protez uygulamaları daha doğru olabilmektedir.

Lamina porselenler sıklıkla tam porselen restorasyonlar olarak hazırlanmaktadır. Bu porselenler ışık geçirgenliği yüksek ve estetik özellikleri doğal diş görünümünü taklit edebilen özellikte üretilmektedir. Lamina restorasyon uygulaması öncesinde var olan dişler üzerinden alınan ölçülerle çalıştığımız seramistlerin hazırladığı final tasarımı sayesinde, henüz hiç işlem uygulamadan hasta ağzına yapılabilecekleri aktarabilmekteyiz. Böylece tedaviye karar verirken yapılabilecekleri hastalarımız ile birlikte değerlendirebilme şansına sahip olmaktayız.

lamina porselen diş

Lamina porselen uygulaması diş yüzeyine mine dokusu seviyesinde minimum işlem uygulanarak veya hiç işlem uygulamadan gerçekleştirilebilmektedir. Bu karar hekim tarafından verilmekte ve hastadan hastaya farklılık göstermektedir. Lamina porselen uygulaması planlanan hastanın kliniğe iki veya üç defa gelmesiyle işlem tamamlanmaktadır.

Lamina restorasyon uygulaması sonrasında da ağız hijyenine özen gösterilmesi ve düzenli diş hekimi kontrollerine gidilmesi büyük önem taşımaktadır. Düzenli kontroller ve diş taşı temizliğinin yanı sıra düzenli diş fırçalama ve diş ipi kullanımı alışkanlığı ile lamina restorasyonlar uzun yıllar kullanılabilmektedir.

Zirkonya Restorasyonlar

Zirkonyum (Zr) periyodik tabloda metal grubunda yer alan bir elementtir. Diş hekimliğinde kullanılan Zirkonya ise Zirkonyum metalinin polikristalin seramik formundaki halidir. Aynı kökenden gelmelerine rağmen zirkonyum, zirkonya ve zirkonun kimyasal yapıları farklıdır ve farklı sektörlerde kullanılmaktadır. Dental protez sektörde kullanılan formu zirkonyadır.

Kliniklerimizde son yıllarda sıkça tercih ettiğimiz zirkonyayı çoğunlukla sabit protetik restorasyonlarda kullanmaktayız. Bazen monolitik haliyle (yekpare) bazen de dental porselen kaplanarak üretilmektedir. Son yıllarda gelişen teknoloji sayesinde estetik özellikleri geliştirilmiştir. Dayanıklılığının çok yüksek olması ve estetik özelliklerinin arttırılması kullanım alanını genişletmiştir. Tam porselen restorasyonların yeterince dayanım gösteremediğini düşündüğümüz estetik bölgelerde tercih edilebildiği gibi yüksek dayanıklılığı sayesinde metal destekli porselenler yerine de arka grup dişlerin restorasyonunda da sıklıkla tercih edilmektedir. Metal destekli porselenlere kıyasla zirkonya destekli porselenler bir takım avantajlara sahiptir.

zirkonya zirkonyum diş

Zirkonya:

  • Diş renginde üretilebildiği için daha estetik
  • Metal alaşımlara kıyasla biyo uyumluluğu daha yüksek
  • Alerjik reaksiyon ihtimali düşük(özellikle metal alerjisi olan hastalarda tercih edilmekte) bir materyaldir.

Yapılacak sabit restorasyonda kullanılacak materyal hekim tarafından belirlenmelidir. Her hasta kendi özelinde değerlendirilir. Metal destekli porselen, zirkonya restorasyon veya tam porselen restorasyon farklı şartlarda bir diğerine avantajlı hale gelebilir. Tek tedavi seçeneği veya tek bir materyal tercihi yoktur. Her vakanın uzun dönem kullanım açısından hekim tarafından detaylı bir şekilde analiz edildiğini ve seçeneklerin bu doğrultuda oluşturulduğunu unutulmamalıdır.

Tam Porselen Restorasyonlar (emax, empress..)

Porselen, dental protez uygulamalarında kullandığımız en estetik materyaldir. Camsı içeriği ve çeşitli üretim teknikleri sayesinde porselen restorasyonlarla doğal diş dokusu başarılı bir şekilde taklit edilebilmektedir.

CAD-CAM teknolojisi bilgisayar destekli tasarım ve bilgisayar destekli üretimi tanımlamaktadır. Teknolojinin gelişmesiyle geleneksel yöntemlerle üretilen dental porselenler artık CAD-CAM teknolojisiyle üretilebilmektedir. CAD-CAM teknolojisi sayesinde hem tasarım sırasında süreci yönlendirebilmekteyiz hem de restorasyonların daha hızlı üretilmesini sağlamaktayız.

tam porselen diş emax

Zirkonya ve tam porselen restorasyonlar bu teknolojiyle hazır bloklardan hızlıca kazınarak elde edilmektedir. Son zamanlarda duyduğunuz “emax porselen”ler CADCAM teknolojisiyle üretilen güçlendirilmiş porselen restorasyonlardır. Estetik bölgelerde sıklıkla kullandığımız bazı hastalarımızda arka grup dişlerde de tercih edebildiğimiz ışık geçirgenliği yüksek porselenlerdir. Altyapısız tam porselen ve lamina formunda üretilebildiği gibi zirkon altyapı üzerine de kullanılabilmektedir.

Metal Destekli Porselenler

Diş hekimliğinde uzun yıllardır uygulanan ve hala tercih edilen metal destekli porselen retorasyonlar uzun yıllar daha kullanılmaya devam edecek gibi görünmektedir. Kullanılan metal altyapılar seneler içerisinde değişiklikler göstermiştir. Kıymetli alaşımlar (Altın, Platin, Palladyum..) üzerine porselen uygulanarak elde edilen kaplamalar son yıllarda yüksek maliyetleri nedeniyle artık pek tercih edilmemektedir. Bu metaller yerine biyouyumluluğu kabul edilebilir metal alaşımlar üzerine porselen kaplama uygulaması sıklıkla tercih ettiğimiz bir restorasyon tipidir. Hem diş üstü hem implant üstü restorasyonlarda metal destekli porselen uygulaması bir çok klinikte halen en sık uygulanan tedavi yöntemlerindendir.

Üretilen yeni materyallerin çeşitli avantajları bulunmasına rağmen metal destekli porselenler bazı durumlarda en iyi seçenek haline gelebilmektedir. Hastanın diş eksiklikleri, fonksiyon dışı alışkanlıkları, finansal durumu gibi etkenler materyal seçiminde metal destekli porselenleri avantajlı bir konuma çekebilmektedir.

metal destekli diş

Hareketli Protezler

Parsiyel (Bölümlü) Protezler ve Hassas Tutuculu Protezler

Kısmi dişsizlik durumlarında yanı bazı dişlerin eksik olduğu ve sabit protez uygulanması mümkün olmayan hastalarda geleneksel parsiyel protez uygulaması yapılabilmektedir. Metal iskelet altyapısı üzerine akrilik materyalle ve akrilik dişlerle hazırlanan bu protezler eksik dişlerin suni dişlerle giderilmesini sağlamaktadır. Bölümlü protezler kroşe adı verdiğimiz metal tutucular sayesinde dişlerden destek almaktadır. Bu kroşeler ön bölgelerde kullanıldığında kısmen estetik olmayan bir görünüm oluşuma sebep olabilmektedir. Bu estetik problemlerin giderilmesi amacıyla geliştirilen başka bağlantı formları da bulunmaktadır. Hassas tutuculu protezler adı verdiğimiz ve halk arasında çıtçıtlı protez olarak bilinen bağlantı yeri tamamen protez altında kalan ve dışarıdan görünmeyen parsiyel protezler de uygulanabilmektedir. Bu protezlerin uygulanabilmesi için ağız içerisinde destek olarak kullanılacak dişlerin kaplanması gerekmektedir.

Parsiyel Protezler

Total (Tam) Protezler

Total protezler ise adından da anlaşılacağı gibi tam dişsizlik halinde uygulanan geleneksel dental protez uygulamasıdır. Total protezlerin kullanımı bölümlü hareketli protez ve sabit protezlere kıyasla hastalar açısından biraz daha zorlayıcı olabilmektedir.

Protez yumuşak doku yüzeyine mekanik ve fiziksel olarak tutunmaktadır. Bu tutuculuk yumuşak dokuya maksimum uyumlu hazırlanan protezle ve tükürük tabakasıyla mümkün olmaktadır. Uyumlu protezlerin üretilebilmesi için birkaç defa ölçü alınarak hasta ağzının en detaylı şekilde laboratuvar ortamına aktarımı sağlanır. Daha önce total protez kullanmayan bireylerin total protez kullanımına adapte olması biraz zaman almaktadır. Çünkü hem çiğneme fonksiyonunun değişmesi hem de yumuşak dokunun protezlere uyum sağlaması zamanla gerçekleşen bir durumdur. Total protezler üst çenede tüm damağı kaplamaktadır ve bir süre hastalarda yabancı cisim hissiyatı oluşturmaktadır.

Hareketli protez yerleştirilen dişler akrilik veya porselen olarak kullanılabilmektedir. Porselen suni dişler daha estetik olduğu düşüncesiyle tercih edilmekteydi ancak son yıllarda diğer dezavantajları göz önüne alınarak (sıkça düşmesi ve ağır olması) pek tercih edilmemektedir. Onun yerine kompozit içerikli güçlendirilmiş ve estetik özellikleri arttırılmış akrilik diş kullanımı yaygınlamıştır.

Hareketli protez gece uyku esnasında çıkarılmış olmalı ve su içinde bekletilmesi daha uygundur. Gün içerisinde fonksiyon altında kuvvete maruz kalan yumuşak dokunun uyku esnasında dinlenmesi ve kuvvet maruziyetinin azaltılması daha sağlıklıdır.

Hareketli protezler her yemekten sonra çıkarılarak yumuşak fırça ile fırçalanmalı ve yıkanmalıdır. Ağız içi dokunun temizliği için ağız bakım suyu yani gargara kullanımı ihmal edilmemelidir.Kısmi bir dişsizlik varsa protezler çıkarılıp ağız içerisinde kalan dişler mutlaka fırçalanmalıdır. Çeşitli markaların protez temizleme tabletleriyle düzenli olarak hareketli protezlerin temizliği sağlanmalıdır.

total tam protez diş